 |
Ochrona słuchu przed hałasem
Dobór ochronników słuchu przeprowadza się w każdym przypadku dopuszczenia ochronników słuchu do użytkowania przez pracowników.
Po przekroczeniu wartości działania (80 dB dla hałasu ekspozycyjnego) na stanowiskach pracy pracodawca ma obowiązek udostępnić na życzenie pracownika poprawnie dobrane ochronniki słuchu.
Poniżej wartości dopuszczalnych (85 dB dla hałasu ekspozycyjnego) stosowanie ochronników słuchu jest dobrowolne i zależy od decyzji pracownika.
Po przekroczeniu wartości dopuszczalnej (85 dB dla hałasu ekspozycyjnego) stosowanie ochronników słuchu jest obowiązkowe.
Dla stanowisk pracy dla których hałas na stanowisku pracy nie przekracza wartości działania (80 dB) nie przeprowadza się doboru ochronników słuchu, jeżeli nie ma szczególnego uzasadnienia.
Według polskiej normy PN-EN 458:2026-05 (Ochronniki słuchu. Zalecenia dotyczące doboru, użytkowania, konserwacji codziennej i okresowej - Dokument o charakterze wytycznych) podczas doboru ochronników słuchu konieczne jest branie pod uwagę:
- wymagany poziomu tłumienia
- warunki środowiska pracy (np. zapylenie, wilgotność)
- wymagania dotyczące komunikacji, w szczególności zrozumiałości mowy
- współdziałanie z innymi środkami ochrony indywidualnej (hełmy, okulary)
- sposób użytkowania ochronników słuchu
- cechy indywidualne pracownika (np. kształt i wielkość głowy, uszu) oraz wskazania medyczne
- komfort użytkowania
- zgodność z wymaganiami odnoszącymi się do wbudowanej elektroniki
Wskazane jest również, umożliwienie pracownikowi wyboru, zgodnie z jego indywidualnymi preferencjami, jednego z kilku modeli ochronników słuchu spełniających wymagania doboru. Tak dobrana ochrona słuchu jest chętniej stosowana przez pracownika. Należy także pamiętać, że nawet krótkie przerwy w stosowaniu środka ochrony indywidualnej słuchu, ograniczają w znacznym stopniu skuteczność ochrony.
Podstawowym parametrem ochronników słuchu jest wartość tłumienia akustycznego. Celem doboru odpowiedniego ochronnika słuchu jest oszacowanie wartości poziomu dźwięku A pod ochronnikiem słuchu i zapewnienie, aby ten poziom był poniżej wartości mogących skutkować ubytkami słuchu. Określenie tych wartości wymaga przyjęcia wartości kryterialnej (national regulation level). Zgodnie z obowiązującymi przepisami i obecną wiedzą wartość tą można przyjąć w zakresie od 85 do 75 dB. Poziomem rekomendowanym jest obecnie 80 dB. Przy takim założeniu, poziomami akceptowalnymi są poziomy pomiędzy 80 i 65 dB. Poziom powyżej 80 dB pod ochronnikiem słuch może prowadzić do trwałych uszkodzeń słuchu. Niższe poziomy pod ochronnikiem niż 65 dB również nie są wskazane, ponieważ pracownik jest nadmiernie izolowany od otoczenia i może nie usłyszeć istotnych dźwięków np. sygnałów alarmowych, dźwięków sterowania maszyn. Zalecanym zakresem poziomów jest 70 - 75 dB.
Aby określić wymaganą wartość tłumienia ochronnika słuchu należy dysponować odpowiednimi wynikami pomiarów hałasu na stanowisku pracy:
- poziomy dźwięku w pasmach oktawowych
- poziom dźwięku A
- poziom dźwięku C
Warto zaznaczyć, że nie są to wartości standarodwo przedstawiane w Ocenie Ryzyka Zawodowego. W zależności od posiadanych danych możliwe jest wybranie jednej z czterech opcji doboru zdefiniowanych w normach.
Metodą zalecaną doboru ochronników słuchu jest metoda pasm oktawowych. W tym celu należy niezbędne są wyniki pomiarów hałasu na stanowisku pracy w pasmach oktawowych w zakresie od 125 do 8000Hz.
W metodach HML (określająca wymagane tłumienie w zakresie hałasu H – wysoko, M – średnio i L – nisko częstotliwościowego) i SNR (jednoliczbowa ocena tłumienia) niezbędne jest posiadanie wartości poziomu dźwięku A i poziomu dźwięku C.
Uwaga: wartość poziomu dźwięku C nie jest wartością wyznaczaną dla oceny ryzyka zawodowego i nie może być zastosowana do doboru ochronników słuchu.
Z kolei do zastosowania zgrubnej metody kontroli HML szacowania wartości poziomu ciśnienia akustycznego pod ochronnikiem słuchu niezbędne jest określenie poziomu dźwięku A oraz subiektywna ocena klasy hałasu na stanowisku pracy. Ze względu na fakt niskiej dokładności metody nie jest to metoda zalecana.
Wartości H, M, L, SNR oraz tłumienie w poszczególnych pasmach oktawowych ochronnika słuchu powinny być umieszczone w jego instrukcji użytkowania i na opakowaniu.
Podsumowując, w pierwszej koleności (jeśli dostępne są dane) prowadzony jest dobór metodą pasm oktawowych.
Przy ich braku i jesli dostępne są pozimy dźwięku A i C prowadzony jest dobór metodą HML.
W dalszej kolejności stosuje się metodę SNR, jeśli dostępne są wartości poziomu dźwięku C.
W ostateczności można wybrać metodę zgrubną HML jeśli dostępne są wartości dźwięku A.
|
|
|
